खुर्कोट आवाज

३ माघ, काठमाडौं । सरकारले सात प्रदेशको प्रदेश प्रमुख तोकेको छ । मन्त्रिपरिषद्को बुधबारको बैठकले प्रदेश प्रमुखहरु तोकेको हो ।

प्रदेश प्रमुखमा कांग्रेस र मधेसवादी दुई दलले भागवण्डा गरेका छन् । ५ मा राजपा र १ मा फोरमको सिफारिसमा प्रदेश प्रमुख नियुक्त गरिएको छ भन ५ जना कांग्रेसको सिफारिसमा हुनेछन् ।

प्रदेश १ मा गोविन्द सुब्बा, २ मा रत्नेश्वर लाल कायस्थ, ३ मा अनुराधा कोइराला, ४ मा बाबुराम कुँवर, ५ मा उमाकान्त झा, ६ मा दुर्गाकेशर खनाल र ७ मा मोहनराज मल्ललाई प्रदेश प्रमुख नियुक्त गरिएको छ ।

१९ मंसिर, पोखरा । पोखरा बस्नेलाई हिमाल नयाँ कुरा होइन । प्रायः हरेक बिहानीमा उत्तरतिर हेर्दा पोखरेलीको आँखैमा हिमाल आइपुग्छ । चिसोमा हिमालले न्यायो लगाउन आग्रह गरे झैँ लाग्छ ।

गर्मीमा पोखरा आइपुग्नेलाई चिसो हावा हम्किन्छ, हिमाल । तर, हिमाललाई छुने रहर पूरा गर्न बर्सेनी सयौं स्वदेशी तथा विदेशी हिमाली क्षेत्रको पाहुना हुन पुग्छन् ।

पोखरा निर्वाचनमय बनिसकेको थियो । प्रदेश तथा प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनको पारो चढ्दै छ । मंसिर २१ गते हुने दोस्रो चरणको निर्वाचनले कास्कीलाई छपक्कै छोपिसकेको थियो । तर, चुनावी माहोलकाबीच केही दिनअघि एकहुल युवा भने हिमाल छुन निस्किए ।

पोखराबाट उत्तर हेर्नेलाई आभास हुनसक्छ, म हिमालमै छु । उतिबेलै हिमाल पुगेर हिँउ खेल्न पनि सकिन्छ, कल्पना गरेर । तर, यसपटक हिमाल छुन निस्केका युवाले १५/२० मिनेटमै हिमाल छुन पाए । त्यो कल्पनामा थिएन, यथार्थमै थियो ।

कम समयमा पनि हिमाल पुगेर हिँउ खेल्ने चाह भएका व्यक्तिले हिमालको माथिमाथिबाट दृश्यावलोकन गर्दै अब १५/२० मिनेटमै अन्नपूर्ण बेसक्याम्प पुग्न सक्ने भएको छ ।

यो सेवा सिम्रिक एयरको हेलिकप्टरले पूरा गरेको छ भने पोखरा हेलिसर्भिसले छोटो समयमा हिमालमा रमाएर फर्कने इच्छालाई पूरा गर्न सघाएको छ ।



अन्नपूर्ण बेसक्याप्प पुग्दा देखिए, कोही उफ्रिरहेका मृगका साबक झैं । कोही बुर्कुसी मारिरहेका छन्, जसरी बँधुवा गोरु फुकाउँदा जसरी बुर्कुसी मारेर दौडन्छ ।

कोही माछापुच्छ्रे, अन्नपूर्ण, गंगा लगायतका हिमाललाई पछाडि पारेर सेल्फी खिचिरहेका छन् ।

कोही हात माथि उठाएर उफ्रिँदै उडेको जसरी फोटो कैद गर्न लालायित छन् । हिमाल ओडेर, हिमाललाई अंगालो बेरेर, हिमालै आछ्याएर पल्टिरहेका छन्, कोही ।



विश्वमै चर्चा कमाएको हिमालै हिमालले घेरिएको सानो उपत्यका हो, अन्नपूर्ण बेसक्याम्प । अहिले पनि बर्सेनि हजारौं पर्यटक पदयात्रामार्फत अन्नपूर्ण बेसक्याम्प पुग्छन् ।

हिमाल पुगेर फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम लगायतका सामाजिक सञ्जालमा तस्वीर पोस्ट गर्नेमा अधिकांश युवा छन् ।

पाका उमेरका विदेशी पनि अन्नपूर्णको रोमाञ्चककारी यात्रा गर्न पुग्छन् । पदयात्रामार्फत अन्नपूर्ण बेसक्याम्प पुग्न एक हप्ता लाग्छ ।

हिँड्न नसक्ने, एक हप्ते समय नभएका व्यक्तिलाई हिमाल पुगेर रमाउन हेलिसर्भिस गतिलो माध्यम बनेको छ ।



जापानका ७० वर्षीय ओगुची हिमाल भनेपछि हुरुक्कै हुन्छन् । पोखरा घुम्न आउँदा अन्नपूर्ण बेसक्याम्प पुग्ने उनको ठूलो रहर थियो । तर, हप्तादिन लगाएर पदयात्राबाट जान समय र उमेरका कारण पनि गाह्रो थियो । उनले त्यो रहर पोखरा हेलिसर्भिसबाट पूरा गर्न पाए ।

‘हेलिकोप्टरबाट मैले सजिलै त्यो रहर पूरा गर्न पाएँ,’ उनले भने, ‘हिँडेर आउन सक्दिनथेँ । तर, आफ्नो शोख पूरा गर्न पाएँ । यस्तो अद्भूत आनन्न मैले मैले कमै महसुस गरेको छु ।’

ओगुचीसँगै अरु ४ साथी पनि थिए, जो सँगै रमाइरहेका थिए । उनीहरुले हिमालको काखमा कसेर योगसमेत गरे । हेलिकप्टरमार्फत ८ हजार मिटरभन्दा विश्वकै अग्लो हिमालमध्येको एक ‘अन्नपूर्ण प्रथम’ (८०९१ मिटर) को फेदीमा रमाउने पर्यटकको संख्या अहिले बढिरहेको छ ।

चिनियाँ राजधानी सहर बेइजिङबाट अन्नपूर्ण बेसक्याम्पस पुगेका चाङ वाङ लीले पनि थरिथरीका तस्बिर कैद गरे ।

२/३ दिन पर्खेर पनि हेलिकप्टरमार्फत आधार शिविर पुग्ने पर्यटक भेटिए । त्यस्तै, एक जना हुन्, फ्रान्सबाट आएकी मार्टिना अकरमान ।



‘बेसक्याम्प पुग्ने ठूलो रहर थियो तर समय थिएन,’ अकरमानले भनिन्, ‘बेसक्याम्पस पुग्ने पक्का भए पनि राति ३ बजे नै निद्रा खुल्यो । बिहानै उडेर बेसक्याम्प पुग्यौं । विश्वकै यस्तो ठाउँ अन्त देखेकी छैन । म फ्रान्स फर्केर सबैलाई भन्नेछु ।’

चिसो मौषममा हिँडेर जान पनि समस्या पर्ने भएकाले हेलिकोप्टरबाट मध्यम परिवारका व्यक्तिले समेत समय र पैसा छुट्याएर हिमाल पुगेर हिँउ खेलेर फर्कने गरेका छन् ।

‘यतिबेला अन्नपूर्ण आधार शिविर सेताम्मे छ । धेरैको रहर हुन्छ । हिमाल पुगेर हिँउ खेलेर फर्कौं,’ पाइलट सिद्धार्थ गुरुङले भने, ‘चिसो मौषममा हेलिकप्टरमार्फत हिँउ खेल्न हिमाल पुग्न पर्यटक लालायित देखिन्छन् ।’



सगरमाथाभन्दा पहिले चढिएको हिमाल हो, अन्नपूर्ण हिमाल । सन् १९५० जुन ३ मा फ्रन्सका आरोही मोरिस हर्जोगले अन्नपूर्ण प्रमथ हिमाल आरोहण गरेका थिए ।

अहिले अन्नपूर्ण आधार शिविरमा यसको जानकारी दिन मोरिस हर्जोगको सूचनासहितको शालिक निर्माण हुँदैछ ।

इतिहास बोकेको हिमालको चर्चा गर्न र बुझाउन नसकिएको गुनासो पर्यटनविद् झलक थापाले गर्ने गरेका छन् । उनी भन्छन्, ‘हामीले हाम्रै इतिहासका बारेमा जान्न सकेनौं वा खोजेनौं भने विदेशीलाई कसरी आफ्नो बारेमा भन्न सक्छौं ।’

अन्नपूर्ण पदयात्रा विश्वकै चर्चित पदयात्रा भए पनि थुप्रै समस्यका कारण अझै यसको विकास हुन नसकेको गुनासो पर्यटनविद्को छ ।

स्वर्ग भन्ने कतै छ भने त्यो अन्नपूर्ण आधार शिविरजस्तै हुन सक्ने हिमाल पुगेर रमाइरहेका पत्रकार सुमन ढुंगाना बताउँछन् ।

‘हिमालैहिमालले घेरिएको, त्यसैमाथि हिउँले छपक्कै छोपिँदा यहाँ मान्छेले संसारका सबै दुख भुलेर रमाउँछन्,’ उनी भन्छन्, ‘हामीले अझै हाम्रा सम्पदा र यस्तो अद्भूत कुरालाई विश्वमाझ पुर्‍याउन सकिरहेका छैनौं ।’



पछिल्लो समयमा हेलिकप्टरबाट हिमशृंखलाको दृश्यावलोकन गर्ने स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक बढेको सिम्रिक एयरका मार्केटिङ म्यानेजर कमल गौतमले बताए ।

सन् २०१७ को फ्रेबुअरीदेखि पोखरामै हेलिकोप्टर राखेर सेवा दिइएको उनले जनाए । ‘कोही बिरामी परेर उद्धार गर्न पर्‍यो भने पनि काठमाडौंदेखि मगाउनुपर्ने बाध्यता अन्त्य भयो’, उनले भने, ‘समय र पैसा दुवै थोरै लाग्ने भएको छ ।’

स्वदेशी/विदेशी पर्यटकलाई अन्नपूर्ण आधार शिविर लगायत ठाउँ घुमाउन पोखरा हेलिसर्भिसले सिम्रिक एयरको बुकिङ एजेन्टका रुपमा काम गरिरहेको छ ।

पोखरादेखि ४० किलोमिटरको हवाई दुरी रहेको अन्नपूर्ण आधार शिविर हेलिकप्टरबाट १५ मिनेटमा पुगिन्छ । सिम्रिकले पोखरालाई आधार बनाएर सेवा चलाउन अमेरिकामा निर्मित एक हेलिकप्टर यहीं राख्ने गरको छ ।



स्वदेशी/विदेशी पर्यटकलाई अन्नपूर्ण आधार शिविर लगायत ठाउँ घुमाउन पोखरा हेलिसर्भिसले सिम्रिक एयरको बुकिङ एजेन्टका रुपमा काम गरिरहेको छ ।

पोखरामा स्टेसन राखेर माउन्टेन फ्लाइट गर्दै आएको सिम्रिक एयरको हेलिकप्टरले विभिन्न घटनाका घाइते र बिरामीको उद्धार सेवा पनि दिइरहेको छ ।



अन्नपूर्ण आधार शिविर पैदलै पुगेपछि लेक लागेर वा अन्य कारण ज्यान खतरामा परेका पर्यटकको उद्धारमा पनि सिम्रिकले सेवा गरिरहेको पाइलट सिद्धार्थ गुरुङले बताए ।

मुगु र रुकुमसम्मबाट पनि सुत्केरीहरुको उद्धार गरी अस्पतालसम्म पुर्‍याएको सिम्रिक हेलिकप्टरका पोखरास्थित मार्केटिङ म्यानेजर प्रमुख कमल गौतमले बताए ।

सुत्केरी व्यथा लागेका, जटिल प्रकारका बिरामी र हिमाली क्षेत्रमा फसेका पर्यटकका लागि हेलिकप्टरले एम्बुलेन्सकै काम गरेको छ ।

पर्बतको केहि ठाउँहरुमा गए राति परेको चट्याङका  कारण २ जनाको मृतु र ७ जना घाइते भएका छन् |

मृत्यु हुने मध्य पान्ग्रांग गाबिसका २२  बर्षीय बिक्रम नेपाली र  ३६ बर्सिय धन  कुमारी थापा रहेका छन् | बिक्रम नेपाली रुखमुनि बसिराखेको बेला मा चट्याङले हानेको थियो  र उनको मृत्यु उपचारका क्रममा पर्बत अस्पतालमा भएको थियो त्यस्तै हात धुदै गर्दा धन कुमारी थापालाई चट्याङले लागेको थियो | उनको भने अस्पताल लैजाने क्रममा नै निधन भएको थियो |

घाइते हुनेहरु मध्य खानी गाउँ वार्ड नम्बर ३, ४, ५ र ६ क राजेका छन् |

१६ बैशाख, काठमाडौं । प्रमुख विपक्षी दल नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले बैशाख ३१ र जेठ ३१ का दुबै चरणको निर्वाचन सारेर बजेटअगावै एकै चरणमा चुनाव गर्ने प्रस्ताव अघि सारेका छन् ।



संविधान संशोधनबारे सहमति खोज्न सत्तारुढ दल कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवासहितका नेताहरु शनिबार विहान ओली निवास बालकोट पुगेका थिए ।

भेटमा एमाले अध्यक्ष ओलीले संविधान संशोधन प्रस्ताव कुनै हालतमा पास हुन नदिने अडान लिए । उनले बरु बैशाख ३१ गतेका लागि तोकिएको पहिलो चरणको चुनाव सार्ने र जेठ १५ को बजेट अगावै एकै चरणमा गर्ने प्रस्ताव राखे ।

कांग्रेस नेताहरुसँगको भेटपछि बसेको पार्टी स्थायी कमिटीको बैठकमा ओलीले आफूहरुले कांग्रेस नेताहरुसामू एकै चरणमा चुनाव गर्ने प्रस्ताव राखेको बताए ।

एमालेका एक पदाधिकारीका अनुसार यसबारे एमालेले आधिकारिक निर्णय भने गरिसकेको छैन ।

कांग्रेस नेताहरुले पनि एमाले अध्यक्ष ओलीले बैशाख ३१ को चुनाव सारेर जेठ ११/११ गतेतिर एकै चरणमा गरौं भन्ने प्रस्ताव राखेको स्वीकार गरेका छन् । जवाफमा कांग्रेस नेताहरुले निर्वाचन तालिका आइसकेको भन्दै एमाले प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन् ।

एमालेविना दुई तिहाई नसोचे हुन्छ

संविधान संशोधनमा एमालेलाई मनाउने सत्तारुढ कांग्रेसको प्रयास पनि असफल भएको छ । बैठकमा कांग्रेस नेताहरुले मधेसी मोर्चालाई पनि समेटेर चुनाव गराउनुपर्ने भन्दै संविधान संशोधनमा सहमति गर्न प्रस्ताव गरेका छन् ।

तर, एमाले अध्यक्ष ओेलीले अस्वीकार गरेका छन् । संविधान संशोधन कुनै हालतमा पास हुन नदिने भन्दै उनले ‘एमालेविना दुई तिहाई पुर्‍याउँछु भन्ने नसोचे पनि हुन्छ’ भनेका छन् ।

यसअघि प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र माओवादी नेताहरुले एमाले नेतृत्वसँग लगातार दुई दिन छलफल गरेका थिए । तर, संशोधन पास हुन नदिने एमाले अडान कायमै छ ।

१५ बैशाख, काठमाडाैं । दिगो शहरी यातायात आयोजनाको म्याद आउँदो असार १६ गते सकिँदैछ । तर, यसको स्थापनासँगै अघि सारिएको काठमाडौंमा नयाँ ट्राफिक लाइट जडानको योजनाले भने कुनै गति लिएको छैन ।

एशियाली विकास बैंक (एडिबी) को ५१ प्रतिशत अनुदान र २१ प्रतिशत ऋणमा ‘इन्टेलिजेन्ट ट्राफिक सिग्नल सिस्टम’ जडान गर्ने भनिएको थियो । यसका लागि सरकारले ३३ करोड रकम छुट्याएको थियो । आयोजना जडान यो रकम पनि खर्च नभई पि|mज हुने अवस्थामा पुगेको छ । आयोजनाले अहिलेसम्म निर्माण कम्पनी नै छनौट गर्न सकेको छैन ।



आयोजनाले अहिलेसम्म तीन पटकसम्म टेन्डर आहृवान गरिसकेको छ । अन्तिम पटकको टेन्डरमा ८ वटा आवदेन परेका थिए । तीमध्ये रसुवा कन्स्ट्रक्सन कम्पनी प्राविधिक मूल्यांकनमा छनौट भयो । तर, वित्तीय रुपमा विश्लेषण गर्दा भने आयोजनाले यसलाई निर्माणको जिम्मा दिइहाल्न सक्ने अवस्था भएन ।

रसुवा कन्स्ट्रक्सनको प्राविधिक विश्लेषणको काम पुस महिनामै सकिएको थियो । त्यसयता आर्थिक विश्लेषणको काम अघि बढेको हो । आर्थिक विश्लेषणबाट कम्पनीले ओभर इस्टिमेट गरेको देखिएपछि सुझावको लागि एडीबी पठाइएको तर लामो समयसम्म कुनै जवाफ नआएको आयोजनाका एक कर्मचारीले बताए । ती कर्मचारीका अनुसार यस कम्पनीले २० प्रतिशत रकम ओभर इस्टिमेट गरेको छ ।

यो आयोजना ३ अर्ब ७ करोड ७७ लाखको हो । जमसध्ये २ अर्ब ५ करोड रकम बराबरको रकम एडीबीले अनुदान तथा ऋणको माध्यमबाट प्रदान गर्न लागेको छ ।

आयोजनाका प्रमुख भीमार्जुन अधिकारी योग्य ठेकेदार आवेदन दिन नआएका कारण यसको अहिलेसम्म टुङ्गो लाग्न नसकेको बताउँछन् । उनले भने, ‘यसभन्दा अघि योग्य ठेकेदार आएनन्, अहिले एउटा कम्पनीको आर्थिक विश्लेषण गरिरहेका छौ । ‘

काठमाडौंको ट्राफिक जाम व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्यले यो आयोजनाको स्थापना गरिएको थियो । सन् २०११ सालमा आयोजना स्थापना भएसँगै सडकमा आधुनिक खालको ट्राफिक लाइट जडान गर्ने प्रस्ताव आएको थियो । सन् २०७३ को जेठमा पहिलोपटक यसको लागि टेन्डर भयो । तर, योग्य ठेकेदार कम्पनीको आवेदन नै परेन ।

ट्राफिक लाइट मात्रै होइन, यसको स्थापनापूर्व आवश्यकपर्ने भौतिक पूर्वाधार पनि ३० प्रतिशत बाँकी नै छ । त्रिपुरेश्वरदेखि नागढुङ्गासम्मको बाटो विस्तारमा भएको ढिलाइका कारण यसले त्रिपुरेश्वरमा आवश्यक संरचना बनाउन सकेको छैन । यो आयोजनाले त्रिपुरेश्वरमा रहेको महेन्द्रको शालिक हटाउने र अन्य आवश्यक संरचना बनाउने काम अलपत्र अवस्थामै छ ।


त्यस्तै नारायणहिटीको पश्चिमपट्टकिो पर्खाल भत्काउनुपर्ने छ । यो कामलाई पनि आयोजनाले अघि बढाउन सकेको छैन ।

एडीबी स्रोतका अनुसार अहिले रसुवा कन्स्ट्रक्सनको फाइल अघि बढाउन सकिने अवस्था छैन । स्रोतले भन्यो, ‘ओभर इस्टिमेट भएका कारण रसुवा कन्स्ट्रक्सनलाई छनोट गर्न सकिँदैन ।’

के हो इन्टेलिजेन्ट ट्राफिक सिग्नल सिस्टम ?

अहिले राजधानीका अधिकांश ट्राफिक लाइट बिग्रेका छन् । चोकचोकमा ट्राफिक प्रहरीले सवारीको व्यवस्थापन गर्नुपरिरहेको छ । त्यही भएर इन्टेलिजेन्ट ट्राफिक सिग्नल सिस्टमको कुरा आएको हो ।

यस्तो सिस्टम युरोपका ठुला शहरमा प्रयोगमा आइसकेको छ । यसमा जेब्रा क्रसिङ नजिकै पोलमा राखिएको ‘पुस बटन’ पैदल यात्रुले दबाउन सक्छन् । बटन दबाएको केहीबेरमा नै सडकमा हिँडेका गाडीलाई ट्राफिक लाइटले रोकिन निर्देशन दिन्छ । तत्कालै कन्ट्रोल युनिटले पैदलयात्रीलाई बाटो काट्न अनुमति दिने गरी हरियो बत्ति बाल्छ । अनि पैदलयात्रुले सहजै बाटो काट्न सक्छन् ।

लाइटहरुको व्यवस्थापनका लागि ट्राफिक प्रहरीको केन्ऽमा छुट्टै कन्ट्रोल युनिट स्थापना गरिएको हुन्छ । कन्ट्रोल रुममा बसेर विभिन्न चोकमा सीसी क्यामाराको सहयोगमा लाइटमार्फत नै सवारी र पैदलयात्रुको व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ ।

लाइट राख्ने पूर्वाधारका लागि काठमाडौंका विभिन्न चोकहरुमा भटाभट त्रिकोणात्मक नयाँ ट्राफिक आइल्याण्डहरु बन्दै छन् । तर त्रिपुरेश्वरमा भने आइल्याण्डको निर्माण अहिलेसम्म हुन सकेको छैन ।

माइतीघरदेखि तीनकुनेसम्म, जयनेपालदेखि थापाथली हुँदै जाउलाखेलसम्म, नारायणगोपाल चोकदेखि त्रिपुरेश्वरसम्म र राजदरबार दक्षिणढोकादेखि कमलपोखरी हुँदै भद्रकालीसम्म यस्ता ट्राफिक लाइट जडान गर्ने आयोजनाको लक्ष्य छ । तर लक्ष्य पूरा नुहँदै आयोजनाको नै म्यादै सकिन लागेको छ ।

१४ बैशाख, काठमाडौं । निजी विद्यालयहरुले तोकेको मापदण्ड उल्लंघन गरी शुल्क बढाएको भन्दै आन्दोलनमा उत्रिएका विद्यार्थीहरुले थप कार्यक्रमहरु सार्वजनिक गरेका छन् ।
नेबिसंघ केन्द्रीय कार्यालयमा बिहीबार बसेको संयुक्त विद्यार्थी संगठनको बैठकले सरकारी गाडी सन्चालमा रोक लगाउने लगायतका आन्दोलन कार्यक्रमहरु सार्बजनिक गरेका हुन् ।
विद्यार्थीहरुले सार्वजनिक गरेका नयाँ कार्यक्रम अनुसार बैशाख १५ गते शुक्रबार शिक्षा विभाग र देशभरका जिल्ला शिक्षा कार्यालयमा तालाबन्दी गर्ने रहेको छ ।

यस्तै बैशाख १७ गते शनिबार शिक्षामन्त्री, शिक्षा मन्त्रालयका अधिकारीहरु र निजी विद्यालयका सञ्चालकहरु (प्याब्सन र एनप्याव्सनका पदाधिकारी) समेतलाई बहिस्कार गर्ने निर्णय विद्यार्थीहरुले गरेका छन् ।
आन्दोलनका कार्यक्रम अन्तर्गत १८ गते आइतबार सरकारी सवारीसधान सञ्चालनमा रोक लगाउने निर्णय संयुक्त विद्यार्थी संगठनहरुले गरेका छन् ।
आफूहरुले दिएको अल्टिमेटममा माग पूरा नभएकाले आन्दोलनका थप कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको नेबिसंघ अध्यक्ष नैनसिंह महरले बताए ।
नियमविपरित चर्को शुल्क वृद्धि गरेको विरोधमा आन्दोलनरत विद्यार्थीहरुले बुधबार काठमाडौं उपत्यकाका निजी विद्यालयहरुमा तालाबन्दी गरेका थिए ।

आफ्नै गाउँ घर तथा राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय समाचार क सहित हामी तपाईहरु सामु सधै उपस्तित हुने छौं | ताजा खबरको हामी माज सधै रहनु होला |
- खुर्कोट आवाज